Zeytinyağı saklama koşulları, ürünün aromasını, polifenol içeriğini, antioksidanlarını ve tazeliğini koruyabilmesi için büyük önem taşır. Natürel sızma zeytinyağı; ışık, sıcaklık, oksijen ve nemden korunmalıdır. En ideal saklama sıcaklığı 15°C ile 20°C arasındadır. Koyu renkli cam şişelerde veya gıdaya uygun tenekelerde, kapağı sıkıca kapalı şekilde, güneş almayan serin ve kuru bir ortamda muhafaza edilmesi tavsiye edilir.

Zeytinyağı Neden Doğru Saklanmalıdır?

Büyük bir emekle toplanan zeytinlerden elde edilen kaliteli soğuk sıkım natürel sızma zeytinyağı, doğru koşullarda saklanmadığında kısa sürede aromasını, meyvemsiliğini ve besin değerlerini kaybetmeye başlayabilir.

Zeytinyağı yaşayan doğal bir üründür. İçeriğinde bulunan polifenoller, oleokantal, oleuropein, E vitamini ve diğer doğal antioksidanlar; ışık, yüksek sıcaklık ve oksijenle temas ettiğinde zamanla azalır. Bu durum yağın oksidasyona uğramasına, aromasının bozulmasına ve raf ömrünün kısalmasına neden olur.

Doğru saklama koşulları yalnızca lezzeti korumaz; aynı zamanda zeytinyağının sağlık açısından değerli bileşenlerinin daha uzun süre muhafaza edilmesini sağlar.

Zeytinyağının En Büyük 4 Düşmanı

Kaliteli bir zeytinyağının ömrünü belirleyen dört temel etken vardır.

1. Işık (Güneş ve Yapay Aydınlatma)

Işık, zeytinyağında bulunan klorofil pigmentlerini etkileyerek foto-oksidasyon sürecini başlatır. Özellikle UV ışınları, yağın doğal yapısını bozarak antioksidanların hızla azalmasına neden olur.

Bu nedenle;

• Şeffaf cam şişeler tercih edilmemelidir.
• Güneş alan mutfak tezgâhlarında bekletilmemelidir.
• Koyu renkli cam şişeler veya ışık geçirmeyen tenekeler kullanılmalıdır.

2. Isı ve Sıcaklık Değişimleri

Sıcaklık arttıkça oksidasyon hızı da artar.

İdeal saklama sıcaklığı 15°C – 20°C arasındadır.

24°C’nin üzerindeki sıcaklıklarda;

• aroma kaybı hızlanır,
• polifenol miktarı azalabilir,
• yağ daha hızlı yaşlanır.

Bu nedenle zeytinyağını;

• ocağın yanında,
• fırının üzerinde,
• kalorifer kenarında,
• güneş gören pencere önünde

saklamamak gerekir.

3. Hava (Oksijen)

Her kapağın açılmasıyla birlikte şişeye oksijen girer.

Oksijen;

• yağ asitlerini parçalar,
• oksidasyonu hızlandırır,
• bayatlama sürecini başlatır.

Bu yüzden;

• kapağı açık bırakılmamalı,
• büyük tenekeler gereksiz yere açılmamalı,
• mümkün olduğunca küçük şişelerde kullanım yapılmalıdır.

4. Nem ve Yabancı Kokular

Zeytinyağı çevresindeki kokuları kolayca içine çekebilir.

Bu nedenle;

• deterjan,
• boya,
• soğan,
• sarımsak,
• baharat

gibi yoğun kokulu ürünlerin yanında muhafaza edilmemelidir.

Ayrıca nemli ortamlarda uzun süre bekletilmesi de tavsiye edilmez.

Zeytinyağı Saklama Kabı Karşılaştırması

Evde Zeytinyağı Nasıl Saklanmalıdır?

Kaliteli bir zeytinyağını uzun süre ilk günkü gibi kullanabilmek için aşağıdaki önerileri uygulayabilirsiniz.

Büyük tenekeyi küçük şişelere aktarın

5 litrelik tenekeyi sürekli açıp kapatmak yerine günlük kullanım için 500 ml veya 750 ml koyu renk cam şişelere aktarın.

Bu yöntem oksijen temasını büyük ölçüde azaltır.

Serin ve karanlık bir dolap seçin

Mutfak tezgâhı yerine;

• kiler,
• kapalı mutfak dolabı,
• serin depo

çok daha doğru bir seçim olacaktır.

Her kullanım sonrası kapağını kapatın

Şişe açık kaldığı her dakika oksidasyon devam eder.

Kullanımdan sonra kapağı mutlaka sıkıca kapatılmalıdır.

Filtresiz zeytinyağını daha kısa sürede tüketin

Filtresiz (bulanık) zeytinyağlarında bulunan tortular zamanla fermantasyona neden olabilir.

Bu nedenle filtresiz ürünlerin birkaç ay içerisinde tüketilmesi tavsiye edilir.

Zeytinyağı Saklarken Yapılan En Büyük Hatalar

Birçok kişi farkında olmadan aşağıdaki hataları yapmaktadır.

• Ocağın hemen yanında saklamak
• Şeffaf şişede güneş altında bırakmak
• Plastik bidon kullanmak
• Kapağını açık bırakmak
• Arabanın bagajında uzun süre bekletmek
• Sürekli büyük tenekeden kullanım yapmak
• Nemli bodrumlarda muhafaza etmek
• Ağır kokulu temizlik malzemelerinin yanında saklamak

Bu hatalar zeytinyağının raf ömrünü ciddi şekilde kısaltabilir.

Yazın ve Kışın Zeytinyağı Nasıl Muhafaza Edilmelidir?

Yaz Aylarında

Yaz aylarında mutfak sıcaklığı oldukça yükselebilir.

Bu nedenle;

• serin dolap tercih edilmeli,
• doğrudan güneş ışığından korunmalı,
• araç içerisinde bırakılmamalıdır.

Kış Aylarında

Düşük sıcaklıklarda zeytinyağı kristalleşebilir.

Bu tamamen doğal bir durumdur.

Oda sıcaklığına geldiğinde eski akışkanlığına kavuşur.

Bu durum yağın bozulduğu anlamına gelmez.

Zeytinyağı Donarsa Bozulur mu?

Hayır.

Zeytinyağında bulunan doğal yağ asitleri düşük sıcaklıklarda kristalleşebilir.

Bu;

• kalite kaybı değildir,
• katkı maddesi bulunduğunu göstermez,
• sahte ürün olduğu anlamına gelmez.

Şişeyi oda sıcaklığında birkaç saat bekletmeniz yeterlidir.

Zeytinyağının Rengi Kaliteyi Gösterir mi?

Hayır.

Yeşil veya altın sarısı renkte olması kalite göstergesi değildir.

Renk;

• zeytin çeşidine,
• hasat zamanına,
• filtrasyon durumuna,
• klorofil ve karotenoid miktarına

göre değişebilir.

Her iki renk de kaliteli olabilir.

Açılmış Zeytinyağı Ne Kadar Sürede Tüketilmelidir?

Doğru saklama koşulları sağlansa bile açılan şişe artık oksijenle temas etmeye başlar.

En iyi kalite için;

Üretim tarihi ne kadar yeni olursa olsun, açılan ürünün bekletilmeden tüketilmesi önerilir.

Zeytinyağının Kalitesini Korumanın 10 Altın Kuralı = 15-20°C arasında saklayın.

• Güneş ışığından uzak tutun.
• Koyu renk cam şişe kullanın.
• Plastik kaplardan kaçının.
• Kapağını sıkıca kapatın.
• Ocağın yanında bırakmayın.
• Büyük tenekeyi gereksiz yere açmayın.
• Günlük kullanım için küçük şişe tercih edin.
• Nemli ortamlardan uzak tutun.
• Taze tüketmeye özen gösterin.

Bilimsel Olarak Zeytinyağı Neden Bozulur?

Zeytinyağının bozulmasının temel nedeni oksidasyon adı verilen doğal kimyasal süreçtir.

Oksijen, ışık ve sıcaklık etkisiyle yağ asitleri parçalanmaya başlar. Bunun sonucunda;

• Polifenoller azalır.
• E vitamini seviyesi düşer.
• Meyvemsi aroma kaybolur.
• Acılaşma oluşur.
• Raf ömrü kısalır.

Bu nedenle kaliteli üretim kadar doğru saklama da büyük önem taşır.